Nhận thức được vị trí, vai trò, tầm quan trọng của việc theo dõi công tác thực thi, áp dụng các văn bản pháp luật trong thực tiễn quản lý hành chính. Trong những năm qua, Ủy ban nhân dân thành phố luôn quán triệt và thực hiện nghiêm túc, tập trung tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp trong công tác tổ chức thi hành pháp luật, thực hiện tốt việc hướng dẫn thi hành các văn bản pháp luật giúp cho các cơ quan chuyên môn từ thành phố đến cơ sở đảm bảo việc áp dụng pháp luật phải chính xác, thống nhất trong giải quyết các vụ việc.

Ngày 23/7/2012, Chính phủ ban hành Nghị định số 59/2012/NĐ-CP về theo dõi tình hình thi hành pháp luật (sau đây gọi tắt là Nghị định số 59/2012/NĐ-CP) và được sửa đổi một số điều theo Nghị định 32/2020/NĐ-CP ngày 05/3/2020. Đây là một trong các cơ sở pháp lý quan trọng để các cấp, các ngành triển khai thực hiện công tác theo dõi tình hình thi hành pháp luật (TDTHTHPL) một cách thống nhất, đồng bộ và có hiệu quả. Để kịp thời triển khai thi hành các văn bản QPPL của Trung ương, của tỉnh, UBND thành phố đã chủ động ban hành văn bản chỉ đạo các phòng, ban, ngành, cơ quan, đơn vị cấp thành phố, UBND các phường, xã tích cực chủ động tham mưu ban hành các văn bản triển khai, hướng dẫn theo thẩm quyền và đôn đốc tổ chức thực hiện.

Công tác tuyên truyền, phổ biến, tập huấn công tác theo dõi thi hành pháp luật theo Nghị định số 59/2012/NĐ-CP được chú trọng: Nhận thức vai trò công tác phổ biến giáo dục pháp luật (PBGDPL) là khâu đầu tiên của công tác thi hành pháp luật, 10 năm qua, thành phố quan tâm, chú trọng đến công tác chỉ đạo; các ngành, đoàn thể nhận thức đầy đủ và phát huy tốt vai trò, trách nhiệm trong công tác PBGDPL. Trưởng các phòng, ban, ngành và tổ chức đoàn thể thành phố là thành viên Hội đồng phối hợp PBGDPL thành phố, các thành viên chủ động, phát huy trách nhiệm thực hiện tốt nhiệm vụ PBGDPL trên lĩnh vực do mình phụ trách, đồng thời có sự phối hợp thường xuyên giữa các ngành, với các địa phương, nên đã đáp ứng được yêu cầu tìm hiểu pháp luật của cán bộ và Nhân dân. Ngoài thành viên Hội đồng phối hợp PBGDPL thành phố, thì đội ngũ báo cáo viên pháp luật thành phố, tuyên truyền viên pháp luật cấp xã đều có trình độ, am hiểu pháp luật, kỹ năng tuyên truyền tốt, chủ động, tích cực, trong hoạt động PBGDPL. Chủ động tuyên truyền, phổ biến cho cán bộ và Nhân dân các Bộ luật mới được sửa đổi, bổ sung hoặc mới được ban hành trong từng thời kỳ liên quan mật thiết đến người dân. Thành phố đã tập trung cao công tác phổ biến dưới các hình thức: tổ chức hội nghị, tọa đàm; xây dựng phóng sự truyền thanh, truyền hình, xây dựng các chuyên trang, chuyên mục, viết các tin, bài tuyên truyền trên hệ thống thông tin đại chúng (Cổng thông tin điện tử thành phố, Trang thông tin điện tử các phường, xã); treo pa nô, áp phích; phát tờ gấp, tờ rơi; trợ giúp pháp lý; phiên tòa giả định; hội thi, cuộc thi; loa truyền thanh; lồng ghép các sinh hoạt của thôn, tổ dân phố, sinh hoạt đoàn, Câu lạc bộ, hội nghị v.v..Đặc biệt, đã chú trọng đổi mới công tác tuyên truyền theo hướng thiết thực hiệu quả, hướng về cơ sở. Nội dung tuyên truyền được xác định trên cơ sở nhu cầu tìm hiểu của nhóm đối tượng và bám sát việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của thành phố. Quan tâm tuyên truyền cho quần chúng nhân dân thuộc địa bàn thôn, tổ dân phố và các tầng lớp thanh thiếu niên, nhóm đối tượng có điều kiện tiếp cận thông tin hạn chế. Từng bước đa dạng hoá các hình thức tuyên truyền, tận dụng tối đa hiệu quả của hệ thống truyền thông báo, đài và các kênh truyền miệng, tờ rơi, tờ gấp...

 Việc kiện toàn tổ chức bộ máy, biên chế, bố trí kinh phí thực hiện công tác theo dõi thi hành pháp luật được quan tâm thực hiện: Để thực hiện nhiệm vụ theo dõi tình hình thi hành pháp luật, UBND thành phố giao phòng Tư pháp và UBND cấp xã giao công chức Tư pháp hộ tịch thực hiện. Tại các phòng, ban, ngành, đoàn thể đều bố trí cán bộ làm công tác kiêm nhiệm thực hiện theo dõi thi hành pháp luật. Về điều kiện vật chất, kinh phí: Tất cả các cơ quan đều được trang bị máy tính, kết nối mạng internet để xử lý công việc và thu thập thông tin nên thuận lợi cho việc theo dõi thi hành pháp luật. Về kinh phí cấp cho hoạt động theo dõi thi hành pháp luật: Từ thành phố đến cơ sở chưa bố trí kinh phí riêng cho thực hiện nhiệm vụ này mà chung trong nguồn bố trí kinh phí tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật hàng năm.

Nhìn chung, công tác TDTHTHPL tại UBND thành phố và UBND cấp xã  nhận được sự quan tâm và tập trung chỉ đạo. Bên cạnh việc kịp thời tổ chức triển khai, ban hành các văn bản để hướng dẫn, đôn đốc thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật do Trung ương và tỉnh ban hành thì công tác tập huấn, tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật ngày càng được chú trọng và nâng cao cả về số lượng và chất lượng; vai trò phối hợp giữa các ngành, địa phương và các tổ chức, đoàn thể trong quá trình thực hiện công tác theo dõi thi hành pháp luật đang từng bước được phát huy hiệu quả. Tuy vậy, vẫn còn có những đơn vị chưa nhận thức được tầm quan trọng của công tác TDTHTHPL nên việc chỉ đạo, hướng dẫn, đôn đốc kiểm tra có lúc, có nơi còn chưa quyết liệt.

Tuy nhiên 10 năm qua, việc theo dõi thi hành pháp luật còn gặp một số khó khăn, bất cập:

- Những hạn chế, bất cập về thể chế: các quy định của Nghị định số 59/2012/NĐ-CP, Thông tư số 04/2021/TT-BTP (cơ chế theo dõi thi hành pháp luật, nội dung và hoạt động theo dõi thi hành pháp luật, công tác quản lý nhà nước, tiêu chí đánh giá tình hình tuân thủ pháp luật,..): Mặc dù Nghị định số 59/2012/NĐ-CP, Thông tư số 14/2014/TT-BTP ra đời quy định cụ thể về nội dung, hoạt động, và trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong công tác TDTHTHPL, tuy nhiên, đây vẫn là một nhiệm vụ phức tạp, bao trùm nhiều mặt của đời sống xã hội, các nội dung theo dõi chưa có bộ tiêu chí cụ thể, mang tính định lượng nên việc đánh giá toàn diện, đầy đủ đối với cấp huyện, cấp xã.

- Những hạn chế, bất cập trong tổ chức thực hiện bao gồm: Các điều kiện bảo đảm cho công tác theo dõi thi hành pháp luật (tổ chức bộ máy, biên chế, kinh phí, cơ sở vật chất)...Kinh phí dành cho việc tổ chức triển khai thực hiện công tác TDTHTHPL còn khó khăn, trên địa bàn thành phố việc phân bổ nguồn riêng cho hoạt động theo dõi thi hành pháp luật chưa bố trí được thành một mục riêng. Đối với cấp xã: chưa thực hiện bố trí công chức phụ trách riêng công tác TDTHTHPL mà đang còn kiêm nhiệm do công chức Tư pháp – Hộ tịch phụ trách. Những hạn chế này đã ảnh hưởng đến chất lượng của công tác TDTHTHPL trên địa bàn thành phố. Khó khăn trong công tác quản lý nhà nước tại địa phương; Việc xây dựng và tổ chức thực hiện Kế hoạch theo dõi thi hành pháp luật của một số cơ quan, ban, ngành và UBND các phường, xã còn lúng túng; các hình thức theo dõi thi hành pháp luật còn đơn điệu, chủ yếu căn cứ trên báo cáo, trong khi việc tổ chức điều tra, khảo sát, thu thập và xử lý thông tin về tình hình thi hành pháp luật chưa được thực hiện thường xuyên. Phạm vị theo dõi thi hành pháp luật là rất rộng, hiện nay chủ yếu do các ngành tiến hành độc lập theo chức năng nhiệm vụ được giao, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị chưa được xây dựng để triển khai thực hiện nên rất khó khăn trong việc đánh giá, tổng hợp đầy đủ, toàn diện công tác TDTHTHPL trên địa bàn.

Bên cạnh đó, còn khó khăn trong quá trình thực hiện các hoạt động theo dõi thi hành pháp luật quy định tại Chương III Nghị định số 59/2012/NĐ-CP (hoạt động nào chưa mang lại kết quả, còn lúng túng trong quá trình thực hiện). Việc kiểm tra TDTHTHPL tại thành phố và cấp xã chỉ mới tập trung vào các lĩnh vực cụ thể, có tính thường xuyên hàng năm như công tác vệ sinh an toàn thực phẩm, phòng cháy chữa cháy, an ninh trật tự đô thị…Đối với việc đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật của các cơ quan, tổ chức và cá nhân: hiện nay, mức độ tuân thủ pháp luật là một vấn đề rất chung chung, khó xác định và không có định lượng rõ ràng. Để đánh giá chính xác mức độ tuân thủ pháp luật cần phải căn cứ vào các tiêu chí cụ thể. Tuy nhiên, quy định về các tiêu chí trên còn mang tính chất định tính dẫn đến việc thực hiện nội dung này gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Việc đánh giá của địa phương về mức độ tuân thủ pháp luật chủ yếu là những nhận định chủ quan, tính thuyết phục không cao.

Đối với nội dung đánh giá về hiệu quả của công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật, hầu hết đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ này thông qua việc thống kê, báo cáo về hình thức, số lượng đối tượng được phổ biến pháp luật, mà chưa có thông tin cụ thể đánh giá về hiệu quả của công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật theo yêu cầu. Để đánh giá hiệu quả công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật rất khó bởi vì hoạt động tuyên truyền nhằm vào việc nâng cao nhận thức của đối tượng được tuyên truyền, phổ biến nên dù các hoạt động tuyên truyền có số liệu định lượng nhưng không phản ánh được hiệu quả của các hoạt động đó. Huy động sự tham gia của các cơ quan, tổ chức có liên quan tham gia hoạt động theo dõi thi hành pháp luật: Công tác này chủ yếu vẫn được thực hiện bởi các cơ quan nhà nước nên kết quả của công tác TDTHTHPL nhiều khi vẫn còn mang tính chủ quan.

Những Nguyên nhân của những hạn chế, bất cập: Quá trình thực hiện công tác theo dõi thi hành pháp luật còn thiếu sự tham gia, phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, tổ chức có liên quan. Trong khi đó, tiêu chí đánh giá hiệu quả thực hiện đối với lĩnh vực này hiện vẫn chưa được cụ thể, rõ ràng trong các văn bản quy phạm pháp luật. Việc tổ chức thực hiện và ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn công tác theo dõi thi hành pháp luật tại một số đơn vị còn hạn chế. Hiện nay, do tình hình tinh giảm biên chế nên tổ chức, bộ máy và nguồn nhân lực cho công tác theo dõi tình hình thi hành pháp luật chưa đảm bảo so với yêu cầu nhiệm vụ đề ra; đội ngũ công chức, cán bộ phụ trách công tác này chủ yếu là kiêm nhiệm, trình độ chuyên môn chưa đồng đều, thiếu kinh nghiệm trong việc thực hiện nhiệm vụ theo dõi tình hình thi hành pháp luật nên chất lượng, hiệu quả chưa cao. Việc tổ chức các cuộc tập huấn nhằm nâng cao nghiệp vụ cho cán bộ làm công tác TDTHTHPL tại địa phương còn ít.

Thiết nghĩ để đảm bảo cho việc theo dõi thi hành pháp luật được thực hiện toàn diện, đồng bộ cần có những giải pháp để đạt được kết quả mang tính chiều sâu hơn trong thời gian như: Về công tác tổ chức, triển khai thi hành Nghị định: các điều kiện bảo đảm (tổ chức bộ máy, biên chế, công tác đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ...); Biện pháp tiếp tục thực hiện có hiệu quả công tác theo dõi tình hình thi hành pháp luật trong thời gian tới. Đồng thời cần sửa đổi, bổ sung Nghị định số 59/2012/NĐ-CP và Thông tư số 04/2021/TT-BTP, các văn bản pháp luật khác có liên quan đến hoạt động theo dõi tình hình thi hành pháp luật. Hoàn thiện khung pháp lý với các quy định cụ thể, rõ ràng, mang tính định lượng về các vấn đề: nội dung theo dõi thi hành pháp luật, cách thức thực hiện các hoạt động xây dựng kế hoạch, kiểm tra, khảo sát TDTHTHPL; trách nhiệm cụ thể của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc theo dõi thi hành pháp luật. Xây dựng và hoàn thiện một số quy chế để tiếp nhận, phân tích và xử lý các thông tin từ các cơ quan, tổ chức, cá nhân đối với việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan nhà nước có thẩm quyền như cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, các cấp chính quyền trong công tác theo dõi thi hành pháp luật; cơ quan có trách nhiệm theo dõi thi hành pháp luật và cơ quan giám sát tại địa phương…/.


Đánh giá:

lượt đánh giá: , trung bình:



 Bình luận


Mã xác thực không đúng.
     Liên kết website